Ochrona przed owadami
pytania i odpowiedzi
Ochrona przed komarami i kleszczami - FAQ
1. Czy komary i kleszcze są groźne?
W wielu rejonach świata niebezpieczne choroby, takie jak malaria, żółta gorączka, borelioza albo odkleszczowe zapalenie mózgu mogą być przenoszone przez komary, muchy kleszcze lub inne stawonogi. Ze statystyk wynika, że co 30 sekund umiera jedna osoba z powodu komplikacji wywołanych ukłuciem owada.
2. Czy można całkowicie pozbyć się komarów i kleszczy?
Mimo stosowania wielu sposobów i środków do tej pory to się nie udało. Można tylko ograniczyć ich liczbę i skutecznie chronić się przed ich ukłuciami.
Jedna samica komara wypija 2 mikrolitry krwi; w ciągu 10 minut może nas ukłuć 100 żądnych krwi owadów! Nie szkodzi, że jest ciemno, i tak wie, gdzie jesteś.
3. Po co komarom i kleszczom nasza krew?
Samce komarów odżywiają się sokami roślinnymi. Samice natomiast potrzebują krwi jako źródła białka, które jest niezbędne do produkcji jaj: nie ma krwi – nie ma reprodukcji. Kleszcz podczas swojego życia potrzebuje napić się krwi kilka razy, aby przejść kolejne fazy rozwoju od larwy do dorosłego osobnika. Na gospodarza może czekać nawet kilka miesięcy, na źdźbłach trawy, gałęziach krzewów, na spodniej stronie liści.
4. Jak komary i kleszcze odnajdują swoje ofiary?
Aby umożliwić przetrwanie gatunku, samice komarów są wyposażone w skomplikowany system sensoryczny. Oczy złożone umożliwiają im orientację wizualną (wg kształtów, kolorów, ruchu), a za pomocą zmysłów chemicznych – owady orientują się wg ciepła, wilgotności, stężenia dwutlenku węgla i potu. Pot zawiera różne aminokwasy, amoniak, kwas mlekowy i masłowy, które są wydzielane przez skórę człowieka.
Samica komara odnajduje swoją ofiarę lecąc w kierunku narastającego stężenia atrakcyjnych składników w powietrzu. Jeżeli owad nie będzie niepokojony, usiądzie na skórze i rozpocznie pobieranie krwi. Skóra jest przebijana kłujką; ofiara nie zawsze to odczuwa, gdyż koniec kłujki może omijać zakończenia nerwów. Do ranki jest wprowadzana ślina, która zawiera substancje zapobiegające krzepnięciu krwi; jest ona wciągana do kłujki. Jeżeli samica komara nassie się do syta, nie poszukuje już nowej ofiary. Jeżeli ssanie krwi nie było wystarczające, poszukuje ona następnej możliwości pobrania krwi.
Kleszcz lokalizuje potencjalnego żywiciela kierując się bodźcami chemicznymi, podobnie jak komar, ale także termodetekcją oraz za pomocą „czujnika ruchu”. Kiedy dostanie się on na żywiciela, aktywnie poszukuje miejsca do ssania krwi. W przypadku człowieka, będą to wilgotne, ciepłe partie ciała, takie, jak głowa, pachy, okolice krocza. Po przekłuciu skóry kłujka otwiera się jak parasolka i „zakotwicza” kleszcza na żywicielu. Ofiara rzadko czuje ukłucie, gdyż ślina kleszczy zawiera substancje znieczulające. Jeżeli kleszcz nie jest niepokojony, ssanie krwi może trwać do 9 dni. W tym czasie kleszcz zmienia wielkość – stopniowo staje się większy, aby pod koniec ssania osiągnąć rozmiar kilkukrotnie większy od początkowego.
5. Co to są repelenty?
Repelenty są substancjami (lub preparatami) powodującymi po ich użyciu, że stajemy się nieatrakcyjni dla owadów i kleszczy. Po aplikacji na skórę, repelenty parują z niej w powietrze tworząc wokół osoby ochronną warstwę zapachową.
W przeciwieństwie do insektycydów, repelenty nie zabijają owadów. W przypadku insektycydów, obserwuje się opóźnienie pomiędzy kontaktem owadów z substancją a skutkiem jej działania. Oznacza to, że owad może w tym czasie ukłuć i przenieść chorobę. Repelenty natomiast zapobiegają kontaktowi stawonóg – człowiek.
Repelent działa z niewielkiej odległości, a więc możemy zaobserwować komary krążące wokół nas, ale nie będą one na nas siadały.
6. Jak stosować repelent?
Stosuj preparat odstraszający (repelent) wtedy, gdy planujesz wyjść na zewnątrz. Aplikację należy wykonać na odkrytą skórę, NIE na skórę pod ubraniem. Nie stosuj preparatu na rany, otarcia, skórę podrażnioną i zmienioną chorobowo. Unikaj bezpośredniego opryskiwania twarzy – zamiast tego opryskaj dłonie i dopiero nimi rozprowadź repelent po twarzy, unikając okolic oczu i ust. Wybierz preparat odpowiedni do długości czasu, w jakim będziesz przebywał na zewnątrz – na etykiecie każdego preparatu podany jest czas, w jakim chroni on przed ukłuciami komarów i kleszczy. Kiedy wrócisz – umyj traktowaną skórę wodą i mydłem, zwłaszcza, gdy aplikacja repelentu była powtarzana.
7. Jak powinno się aplikować repelent na dziecko?
Rodzice powinni wybrać preparat stosownie do planowanego czasu przebywania na zewnątrz, tego, czy jest dużo komarów lub kleszczy i tego, czy na tym obszarze istnieje ryzyko przenoszenia groźnych chorób przez te stawonogi. Repelent stosowany u dzieci, nie powinien zawierać szkodliwej dla skóry i układu oddechowego substancji DEET.
Przy używaniu repelentu na dziecko ważne jest, aby:
- najpierw aplikować preparat na własne dłonie, potem nimi smarować dziecko
- unikać traktowania oczu, ich okolic, ust, stosować oszczędnie w okolicach uszu
- nie stosować na rany i zmienioną chorobowo skórę
- nie stosować na skórę pod ubraniem
- nie traktować preparatem dłoni dziecka
- umyć traktowaną skórę wodą i mydłem po powrocie do domu
- trzymać repelent z dala od dzieci
8. Czy kobiety w ciąży i karmiące mogą stosować repelenty?
Zaleca się kontakt z lekarzem prowadzącym, aby uzyskać szczegółowe informacje na temat środków stosowanych w ciąży i podczas karmienia piersią. Obecnie jedyne skuteczne i bezpieczne repelenty, które są dopuszczone do stosowania przez kobiety w ciąży, zawierają Ikarydynę. Nie rekomenduje się stosowania repelentów rozpuszczonych w alkoholu ze względu na podrażnienia układu oddechowego podczas aplikacji i powodowanie reakcji alergicznych.
9. A wirus Zika?
10. Jak jeszcze można zabezpieczyć się przed ukłuciem przez komara lub kleszcza?
Specjalne preparaty zawierające insektycyd PERMETRYNĘ przeznaczone są do stosowania na ubranie, moskitiery, śpiwory, buty, skarpety. NIE należy ich stosować bezpośrednio na skórę! Możesz także ograniczyć czas przebywania na zewnątrz, zwłaszcza w porze największej aktywności komarów: o zmierzchu i o świcie.
Ubieraj się odpowiednio: w bluzę z długim rękawem, długie spodnie, nakrycie głowy – wszystko w jasnych kolorach. Kleszcze będą dobrze widoczne (i łatwe do usunięcia, zanim wejdą na ciało) na jasnych skarpetach „wyrzuconych” na nogawki spodni. Aby ochronić się przed kleszczami, unikaj siadania na trawie na polanach i brzegach lasów.
11. Czy repelenty są bezpieczne?
Zaleca się stosowanie repelentów, które zostały zarejestrowane w Urzędzie Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych (URPL) – oznaczone są one odpowiednim numerem rejestracyjnym. Ich etykieta zawiera informacje jak stosować produkt, ile czasu chroni on przed ukłuciami przez różne rodzaje stawonogów, jakie środki ostrożności należy zachować.
W zarejestrowanych przez URPL repelentach zawarte są tylko określone, przebadane pod względem zdrowotnym substancje. Takie zarejestrowane repelenty z reguły nie powodują skutków ubocznych, jeżeli są stosowane zgodnie z etykietą.
12. Co to jest DEET?
DEET – czyli N,N-dietylo-m-toluamid jest dość wiekowym (używany od lat 40-tych ) związkiem właściwościach odstraszających krwiopijne stawonogi. W preparatach DEET występuje w stężeniach 5-50%, jednakże stężenia >30% nie różnią się zasadniczo aktywnością odstraszającą. Należy unikać przedłużającego, intensywnego stosowania oraz spożycia – może to spowodować komplikacje neurologiczne. Zawsze jednak zaleca się zmywanie repelentu ze skóry wodą z mydłem. Preparaty z DEET plamią nieodwracalnie ubrania i niszczą plastik (np. okulary, sprzęt fotograficzny) oraz lakier na paznokciach! W wyższych stężeniach stosowane na skórę mogą powodować reakcje alergiczne. Preparaty z DEET nie są polecane do stosowania dla dzieci!
13. Co to jest ikarydyna?
Ikarydyna (KBR 3023) to substancja odstraszająca nowej generacji, mająca skutecznie chronić człowieka przed owadami, oraz nie powodować skutków ubocznych. Dostępna jest w produktach w stężeniach do 20%. Największą zaletą ikarydyny oprócz skuteczności jest profil bezpieczeństwa, który pozwala na stosowanie u dzieci już pow. 2 roku życia. Ikarydyna nie plami ubrań oraz nie rozpuszcza plastiku i lakieru do paznokci.
14. Czy ikarydyna i IR3535 są także skutecznymi repelentami?
Ikarydyna (KBR 3023) jest dostępna w produktach w stężeniach 5 – 20%. Jest skutecznym repelentem w stosunku do much, komarów, kleszczy. Zaletą ikarydyny w stosunku do DEET jest to, że nie plami ubrań i nie niszczy plastiku. Nie wywołuje ona także żadnych skutków ubocznych, jest całkowicie bezpieczna dla skóry, dopuszczona dla kobiet w ciąży i małych dzieci od 2 r.ż., nie jest neurotoksyczna, nie powoduje zatruć, chroni przed owadami.
IR3535 stosowany jest w stężeniach do 20%. Jest skutecznym repelentem w stosunku do komarów, kleszczy, krwiopijnych much.
15. Czy są naturalne środki odstraszające komary i kleszcze?
Jeszcze w czasach przed naszą erą ludzie stwierdzili, że palenie aromatycznych roślin lub kawałków drewna odstrasza owady. W starożytnym Egipcie, mocno pachnącymi substancjami smarowano skórę w celu odstraszenia komarów. Rzymianie używali kamfory, olejku cyprysowego, skórki granatu, łubinu, cynamonu. W XVI wieku konopie uważano za środek odstraszający owady, a późniejsze odkrycia dołączyły ekstrakty z różnych roślin, takich, jak: czosnek, olejek z oliwek, mięty polej, sok pomidorowy.
Współcześnie uważa się, że właściwościami repelentnymi odznaczają się następujące substancje pochodzenia naturalnego:
- olejek anyżkowy, bergamotowy, kamfora, olejek cynamonowy, goździkowy, kokosowy, eukaliptusowy, geraniowy, lawendowy, cytrynowy, muszkatołowy, z kwiatów pomarańczy, mięty polej, sosnowy, tymiankowy, olejek cytronellowy oraz pyretryny.
Ponieważ są to substancje naturalne, wielu użytkowników uważa je za bardziej bezpieczne niż repelenty syntetyczne. Produkty zawierające te olejki są skuteczne, jednak często nie działają efektywnie wystarczająco długo, a ich wysokie stężenia mogą nie być dobrze tolerowane.
16. Czy mogę stosować repelent na ubranie jako dodatkową ochronę?
Generalnie do stosowania na ubranie przeznaczone są preparaty zawierające permetrynę. Nie można ich stosować na skórę. Preparaty zawierające DEET mogą plamić ubranie i uszkadzać tworzywa sztuczne.
17. Jakie są objawy skutków ubocznych związanych ze stosowaniem repelentów?
Poważne skutki uboczne są bardzo rzadkie, jeżeli repelent stosowany jest wg sposobu użycia podanego przez producenta. Mogą zdarzyć się uczulenia skórne lub podrażnienia oczu. Jeżeli przypuszczasz, że masz podrażnioną skórę w wyniku stosowania repelentu, przestań go używać, zmyj skórę wodą z mydłem i skontaktuj się z lekarzem. Jeżeli repelent dostał się do oczu, wypłucz je wodą (najlepiej przegotowaną) i udaj się do lekarza.
18. Jak stosować repelent i filtr przeciwsłoneczny lub produkt typu 2 w 1?
Jeżeli są to dwa oddzielne produkty, to filtr przeciwsłoneczny należy zastosować najpierw a potem repelent. Trzeba zastosować się do instrukcji użycia każdego z tych produktów. Jeżeli jest to produkt typu 2 w 1, może być konieczne „dołożenie” samego filtru oddzielnie po pewnym czasie (repelent stosuje się w dłuższych odstępach czasowych niż filtr przeciwsłoneczny). Zbyt częsta aplikacja produktu typu 2 w 1 może spowodować, że dawka repelentu będzie za duża.
Moskito Guard
Pomaga chronić przed:
komarami, kleszczami, meszkami, pchłami, roztoczami, przed ukąszeniami innych owadów
Zmniejsza ryzyko chorób:
borelioza, odkleszczowe zapalenie mózgu, malaria, chikungunya, denga, japońskie zapalenie mózgu, żółta gorączka, virus zika
Ochrona przed owadami i stosowanie repelentów
Komary i kleszcze
podstawowe informacje
Jak stosować repelenty
Dodatkowe sposoby ochrony
Repelenty
dodatkowe informacje
Moskito Guard zawiera 20% ikarydyny
Moskito Guard zawiera 20% ikarydyny bezpiecznej i skutecznej substancji w formie delikatnego balsamu przyjaznego dzieciom już powyżej 2 roku życia.
Zapytaj swojego pediatrę lub pielęgniarkę o najlepszą ochronę przed komarami, kleszczami i meszkami.